sfjalar

Ecar er heiti á rannsóknarverkefni á vegum Educause þar sem markmiðið er að kanna viðhorf og notkun nemenda á háskólastigi til upplýsingingatækninnar í Bandaríkjunum með það í huga að niðurstöðurnar komi skólastjórnendum og aðilum sem hafa með hagnýtingu upplýsingatækninnar í skólastarfi að gagni. Ecar var fyrst framkvæmd árið 2004 og tóku þá 13 háskólar þátt. Árið á eftir voru þátttakendur alls 63 og í ár, þ.e. 2006, tóku alls 96 skólar og 28,724 nemendur þátt í könnuninni.

Niðurstöður Ecar 2006 eru þessar helstar:

Háskólanemendur eru mjög tæknivæddir og nærri allir þátttakenndur, eða 97.8%, áttu tölvu. 38.3% áttu bæði borð- og fartölvu við upphaf háskólanáms. Tölvueign nemenda hefur aukist frá síðasta ári og svo má einnig segj aum farsímaeign og eign á spilastokkum (Electronic music / video device) hverskonar. Mikilvægi handtækja fer greinilega vaxandi og einn af hverjum fimm þáttakendum á annað hvort handtölvu eða svokallað snjallsíma (smart phone) sem samþætta eru eiginleikar farsíma og tölvu. Nemendur mæta samt yfirleitt ekki með fartölvur í skólann (70.3%) og er það helst vegna þess að þær eru þungar og ótti við þjófnað.

Nemendur í dag eyða miklum tíma í tæknina og Netið, að meðaltali um 23 klukkustundir á viku hverri. Samskiptamöguleikar tækninnar eru einna mest heillandi og 99.9% þátttakenda í könnuninni sögðust lesa og senda tölvupóst reglulega. Yfir 80% senda smáskilaboð nánast á hverjum degi.

Nemendur nota upplýsingatæknina til ritunar (98.8%), leita á Netinu (94%) og búa til námstengt kynningarefni (90.8%). Þrír af hverjum fjórum nemendum nýta netbundið námsumhverfi í sínu námi, flestir í nokkru sinnum á viku eða oftar. Meirihluti nemenda er ánægður eða mjög ánægður með netbundin námsumhverfi, þ.e. 75.6%. Einungis 4.5% þáttakenda sögðust óánægðir eða mjög óánægðir með netbundið námsumhverfi. Þar virðist notkunin skipta máli því almennt voru nemendur sem notuðu slík kerfi reglulega ánægðari með þau en nemendur sem það gerðu ekki.

Mikill meirihluti eða 70.6% nemenda sækja sér tónlist eða myndskeið (s.s. kvikmyndir) á Netið og nýta félagsleg netkerfi eins og Facebook.com. Álíka fjöldi, þ.e. 73.4% spilar tölvuleiki. Öllu færri nota tölvuna til að vinna með hljóð og myndskeið eða 27.7% og örlítið fleiri smíða sína eigin vefi (28.6%).

Í könnuninni koma fram að nemendur kjósa tölvupóst fram yfir aðra leiðir til fréttamiðlunar frá skóla, s.s. smáskilaboð eða frétta á vef. Það er því greinilega ekki tímabært fyrir skóla að hætta að senda nemendum upplýsingar í tölvupósti. Nemendur sem þátt tóku í könnuninni eru almennt öruggir með tölvunotkun sína og þekkingu.

Þegar nemendur voru spurðir hvernig þeir myndu nýta aukið fjármagn til upplýsingatækni í skólum svöruðu 18-19 ára nemendur “meiri nethraða og aðgang að tónlisti” en 20-29 ára nemendur “fleiri tölvustofur og meiri tölvuþjálfun fyrir nemendur”. Almennt má segja að eftir því sem nemendur eru eldri því mikilvægari telja þeir markvissa tölvuþjálfun.

Ef eitthvað er að marka þessa könnun kjósa nemendur hæfilega notkun upplýsingatækni í skólastarfi (56.2%), 19.5% vilja mikla notkun en 17% frekar litla. Sérstaka athygli vekur að einungis 2.7% nemenda segjast ekki vilja sjá upplýsingatækni í námi og kennslu.

Samkvæmt könnuninni eru það yngri nemendur og stúlkur sem frekar kjósa takmarkaða upplýsingatækni í skólastarfi. Gefur rannsóknin til kynna að nemendur sem hefja nám á háskólastigi búi yfir ákveðinni hæfni í notkun tækninnar hvað varðar samskipti og afþreyingu en öllu minni þegar kemur að því að nýta tæknina til að styðja við nám sitt.

Upplýsingatækni sem verkfæri í skólastarfi

Í Ecar könnuninni voru spurðar nokkrar spurningar sem miðuðust að því að kanna viðhorf nemenda til notkun upplýsingatækninnar í skólastarfi:

Rétt rúmur helmingur þátttakenda töldu tölvu upplýsingatæknina hafa jákvæð áhrif á nám og svipaður fjöldi eða 49.1% sögðu kennara nýta tæknina vel í kennslu. Áhugavert er að einungis 30.1% þátttakenda töldu upplýsingatæknina auka virkni sína í náminu og væri spennandi að fá nánari útskýringu á þeim þætti. Almennt voru nemendur þeirrar skoðunar að upplýsingatæknin kæmi að góðum notum hvað varðar endurgjöf frá kennara, við námstengdar rannsóknir og samskipti við nemendur.

Hvaða ályktanir draga skýrsluhöfundar?

Nemendur á háskólastigi eru tæknivæddir og upplýsingatæknin er mikilvægur þáttur í lífi þeirra. Hún kemur að notum sem samskiptatæki, til afþreyingar og í námi og vinnu.

Einungis minnihluti nemenda getur flokkast það sem kallað hefur verið “Net Gen” og á sama hátt er minnihluti þeirra ósnertur af heillandi aðdráttarafli tækninnar og kjósa jafnvel að forðast notkun hennar.

Nemendur auka mjög við þekkingu sína í notkun upplýsingatækninnar á meðan á háskólanámi stendur. Yngri nemendur eru vissulega mjög sáttir við eigin getu á þessu sviði en hún er samt takmörkuð og á síst við um markvissa hagnýtingu í skólastarfi.

Nemendur eru almennt jákvæðir hvað varðar notkun á upplýsingatækni í skólastarfi og er greinilegt að tæknin kemur þeim að góðum notum við samskipti, samvinnu og rannsóknir svo fátt eitt sé nefnt. Það er greinilegt að nemendur telja upplýsingatæknina auðvelda sér mjög líf og starf í háskóla.

Mínar ályktanir

Niðurstöður Ecar 2006 koma lítið á óvart og ég er sannfærður um að þær megi að stærstum hluta til yfirfæra á íslenskt skólasamfélag. Ég er einnig viss um að stór hluti þeirra eigi ágætlega við um nemendur á framhaldsskólastigi og jafnvel nemendur í elstu bekkjum grunnskóla. Ég byggi þessa skoðun mína á eigin reynslu í kennslu á þessum skólastigum.

Ég finn það í minni kennslu að nemendur eru almennt jákvæðir í garð upplýsingatækninnar og nýta hana flestir markvisst í námi á sama hátt og lýst er í niðurstöðum rannsóknarinnar. Hér á ég helst við notkun á ritvinnslu og framsetningarforritinu Powerpoint.

Ég er einnig sammála þeirri niðurstöðu að það eru þægindin sem upplýsingatæknin hefur í för með sér í náminu sem helst heillar nemendur. Þægindi hvað varðar aðgengi að gögnum og við öflun og framsetningu upplýsinga svo ekki sé talað um samskiptakostina alla.

Eins og gefur að skilja var ég sáttur að lesa um ánægju nemenda með netbundin námsumhverfi og mér finnst rökrétt eins og fram kemur í könnuninni að eftir því sem nemendur þekkja þessi kerfi betur þá eru þeir ánægðari með þau. Ég er viss um að þær niðurstöður eigi einnig við hér á landi.

Einna athygliverðast fannst mér að lesa um viðhorf nemenda til eigin þekkingar og getu þegar kemur að hagnýtingu upplýsingatækninnar. Ég er þeirrar skoðunar (líkt og niðurstöður skýrslunnar gefa sterklega til kynna) að nemendur meti þekkingu sína á vettvangi upplýsingatækninnar mjög háa en hún einskorðist hins vegar við afmarkaða þætti, s.s. sem samskipti og afþreyingu. Þegar kemur að markvissri notkun upplýsingatækninnar á faglegan hátt í skólastarfi standa nemendur höllum fæti við upphaf jafnt framhaldsskóla- sem háskólanáms. Hér er þörf á átaki og vettvangur þess er endurskoðun á námskrám í upplýsingatækni. Það er einfaldlega óásættanlegt og þvert á raunveruleikan eins og ég sé hann (og t.d. niðurstöður Ecar 2006 gefa til kynna) að ætla að nemendur útskrifist úr grunnskóla nánast fullnuma í upplýsingatækni. Það er einnig óásættanlegt að bjóða nemendum í framhaldsskóla ekki upp á sértæka áfanga í upplýsingatækni og ætla kennurum í öllum greinum að mennta nemendur á þeim vettvangi eins og staðan er í dag. Að sjálfsögðu á að samþætta tæknina öllu námi en á meðan það er ekki gert (og það er ekki gert í dag) þá eru sérstakir áfangar í upplýsingatækni á framhaldsskólastigi nauðsynlegir.

Ég er einnig þeirrar skoðunar að auka þurfi vægi upplýsingatækninnar í lífsleiknikennslu bæði á grunn- og framhaldsskólastigi. Að lokum tel ég mikilvægt að auka þekkingu kennara á möguleikum upplýsingatækninnar í námi og kennslu og má þar kannski horfa til Kennaraháskólans sérstaklega.

Hægt er að sækja niðurstöður Ecar 2006 rannsóknarinnar á vef Educause.