sfjalar

Hugtakið “Featuritis” lýsir þeirri tilhneygingu við þróun hugbúnaðar að leggja aðaláherslu á nýja möguleika (features) með hverri nýrri útgáfu. Hversu mikilvægir sem nýir möguleikar eru þá er innleiðing þeirra ósjaldan á kostnað aðgengis og einfaldleika. Nýjar aðgerðir kalla á aukið flækjustig og aukið flækjustig kallar á meiri þjálfun og aðstoð. Allt leiðir þetta af sér aukin kostnað og á endanum minni afköst og óánægju notenda.

Ég veit fullvel að notendur óska stöðugt eftir nýjungum. Stundum til að mæta sérhæfðum kröfum eða aðstæðum, stundum vegna þess að nýjungar á einum vettvangi kalla á framþróun á öðrum. Hættan við þessa tilhneygingu er hins vegar sú á, að þar sem hún fær að dafna verður til hugbúnaður sem hentar fullkomlega mjög þröngum hópi afar hæfra notenda. Fyrir byrjendur eða almenna notendur boðar þessi hún hins vegar fátt gott.

Office hugbúnaðarsafnið frá Microsoft er kjörið dæmi um vinsælan hugbúnað þar sem hver ný útgáfa hefur í gegnum tíðina boðað ótal nýjungar og áður óþekkta og því miður oft óþarfa kosti. Það er nefnilega vel þekkt staðreynd að flestir Office notendur nýta einungis brot af möguleikum þeirra forrita sem safnið inniheldur. Skiptir þá engu máli hvaða hugbúnaður er tekinn sem dæmi, Word, Excel eða Powerpoint.

Þrátt fyrir það sem ætla mætti þá er þetta ekki einungis spurning um þjálfun eða reynslu. Jafnvel þrautreyndir Word notendur nýta ekki nema brot af möguleikum hugbúnaðarins. Og það sem meira er, þeir nýta velflestir nákvæmlega sömu hlutina, sama brotið. Málið er, að í stað þess að hugsa um raunverulega þarfir notendanna (lesist viðskiptavinina) hafa fyrirtæki eins og Microsoft fallið og falla enn í þá gryfju að halda að nýjar útgáfur verði endilega að innihalda ótal nýjungar til þess eins að geta talist söluhæfar.

Hvað Microsoft varðar þá boðar nýjasta útgáfa Office athygliverðar breytingar. Það eru svo sem engin tíðindi, nema hvað breytingarnar að þessu sinni eru ekki síst á notendaviðmótinu. Að sjálfsögðu inniheldur Office 2007 fjölmargar nýjungar en megináherslan er á aðgengi notenda að verkfærum og aðgerðum hugbúnaðarins. Þetta er góð þróun – en hvað ætli valdi?

Ein hugsanleg ástæða fyrir sinnaskiptum Microsoft getur verið sú, að hugmyndafræðingar fyrirtækisins hafi áttað sig á því að opinn hugbúnaður eins og Open Office var farinn að sækja verulega að Microsoft Office hvað virkni og gæði varðar. Open Office inniheldur öll helstu verkfæri Microsoft Office en má sækja á Netið og nota að vild án endurgjalds. Hvernig er hægt að keppa á slíkum markaði? Áróður og auglýsingar koma strax upp í hugan en miðað við vöxt og vinsældir opins hugbúnaðar á undanförnum árum þá er áróðursstríðið að tapast, ef ekki tapað. Opinn hugbúnaður er kominn til að vera.

Í gegnum tíðina hefur það verið einn helsti akkilesarhæll opins hugbúnaðar að skjölun, leiðbeiningar, kennsluefni og stuðningur við notkun hefur ekki fylgt hraðri þróun hugbúnaðarins. Þetta er staðreynd sem gjarnan hefur verið haldið á lofti af aðilum sem sjá sér hag í að gera veg opins hugbúnaðar vandrataðan, illfæran. Kostnaður við innleiðingu og notkun opins hugbúnaðar er jafn mikill eða meiri en kostnaður við sambærilegan séreignahugbúnað ekki síst vegna mikils kostnaðar við þjálfun og kennslu. Eitthvað á þessa leið hljómar röksemdafærslan. Með aukinni tölvuleikni hins almenna notanda er hins vegar hætt við því að jafnvel þessi ágætu rök dugi lítt til réttlætingar á dýrkeyptum hugbúnaði. Fyrir einstakling sem alist hefur upp í stafrænu umhverfi nútímans er lítið mál að skipta á milli ritvinnslukerfa, eða töflureikna. Grundvallarhugsunin er nákvæmlega sú sama og virkni forritanna næstum því eins.

Kannski hittir Microsoft naglann á höfuðið með endurbættu notendaviðmóti? Kannski liggur svarið einmitt í því að einfalda notendum að nýta alla þá fjölmörgu möguleika sem hugbúnaðurinn býr yfir, möguleika sem lengi hafa verið til staðar en staðið ónotaðir. Kannski er það einmitt málið að skapa sér sérstöðu á vettvangi sem svo lengi hefur einkennst stöðluðum útfærslum þar sem hver lausn líkist þeirri næstu. Það verður einnig gaman að fylgjast með viðbrögðum þróunarteymis Open Office og annars opins hugbúnaðar sem sækir á sömu mið. Ætli Microsoft hafi fengið einkaleyfi á nýja notendaviðmóti Office hugbúnaðarins?

Gleymum því heldur ekki að hart er sótt að Microsoft úr allt annarri átt, nefnilega Netinu. Undanfarið hafa netbundnar þjónustur eins og Zoho og Google Docs og ótal aðrar gert sig gilda á vettvangi almenns notendahugbúnaðar. Sjálfur nota ég netbundu ritvinnsluna og töflureikninn í Google Docs mikið enda ómetanlegur kostur að eiga öruggan aðgang að skjölum á Netinu svo ekki sé talað um að geta unnið ásamt samstarfsmönnum í sama skjalinu á sama tíma.

Þegar þetta er ritað á netbundin ritvinnsla langt í land með að standast samanburð við hefðbundna ritvinnslu enda mun fátæklegri að kostum og verkfærum. Það truflar mig hins vegar lítið og miðað við áhuga netverja á netbundnum lausnum þá virðist það viðhorf ansi algengt. Netbundnar lausnir eru í gríðarlegri þróun um þessar mundir en vonandi verður þess lengi að bíða að þær fari að þjást af “Featuritis”.

Lesa meira

• Featuritis and Creeping featurism
• Creating passionate users