sfjalar

Idahoe State University nýtir WebCT 4.0 námsumhverfið, en þar sem stuðningur Blackboard/WebCT við þá útgáfu rennur út í júlí 2008 eru skólastjórnendur farnir að huga að uppfærslu. Í þessari stöðu væri sjálfsagt að uppfæra í útgáfu 6.0 af WebCT en sökum umfangs slíkrar uppfærslu hefur verið ákveðið að kanna aðra möguleika í stöðunni, þ.e. önnur námsumhverfi.

Fyrir valinu varð Moodle 1.6 námsumhverfið og hafa nú fyrstu niðurstöður úr rannsókn á vegum skólans verið gefnar út, en í rannsókninni voru WebCT og Moodle kerfin borin saman með það í huga að kanna kosti þess að innleiða Moodle í stað WebCT.

Skýrslan er mjög áhugaverð aflestrar og t.d. fróðlegt að skoða athugasemdir nemenda og kennara sem vanir eru WebCT en fá nú tækifæri til þess að reyna aðra lausn. Eins og gefur að skilja eru viðbrögðin fjölbreytt og skoðanir mjög ólíka, en á heildina litið voru bæði nemendur og kennarar mjög sáttir við Moodle.

Í kjölfar frumkönnunarinnar hefur verið ákveðið að kanna betur möguleika Moodle áður en endanleg ákvörðun verður tekin um val á námsumhverfi framtíðarinnar fyrir skólann.

Hér á landi stendur í það minnsta einn skóli í svipuðum sporum og Idahoe State University og á ég þar við Kennaraháskóla Íslands. KHÍ nýtir WebCT námsumhverfið, að vísu nýrri útgáfu en ISU. Á næsta ári stendur KHÍ frammi fyrir því að WebCT notendaleyfið rennur út og því verður skólinn annað hvort að endurnýja leyfið, hvort sem það felur í sér uppfærslu eða ekki, eða velja annað námsumhverfi. Innleiðing á nýju námsumhverfi er ekki léttvæg ákvörðun og kallar á mikinn undirbúning og mikla vinnu allra sem að koma. Það er því alla jafnan hentugast fyrir skóla að halda áfram að nýta það kerfi sem reynst hefur vel og kennarar og nemendur þekkja. En hvers vegna ætti KHÍ þá að íhuga nýja lausn? Hvers vegna ekki að halda áfram með WebCT?

Það er hægðarleikur að finna fjölmargar ástæður til að réttlæta val á einni hugbúnaðarlausn umfram aðra. Ég ætla ekki að gera það hér. Vangaveltur mínar snúast ekki um einstaka hugbúnað þrátt fyrir ofanritað heldur heildarsýn á notkun upplýsingatækninnar í námi og kennslu við KHÍ og framkvæmd þeirrar sýnar. Um þessar mundir stendur yfir ein umfangsmesta endurskoðun á námi við KHÍ sem farið hefur fram. Það væri fróðlegt að vita hvort hlutverk upplýsingatækninnar hafi verið rætt í þeirri stefnumótunarvinnu og ef svo er hvert það hlutverk eigi að vera í nýju kennaranámi?

Hvað WebCT varðar þá verður það auðvitað ekki undanskilið þegar kemur að gagnrýnni umræðu um hlutverk upplýsingatækninnar innan KHÍ og engan vegið sjálfgefið að sú lausn henti endurskoðuðu námi við skólann. Netbundið námsumhverfi gegnsýrir stóran hluta af því starfi sem fram fer innan skólans og hefur áhrif á vinnu og verklag bæði nemenda og kennara. Ég hvet því starfsfólk, stjórnendur og ekki síst nemendur KHÍ til þess að velta vandlega fyrir sér kostum og göllum núverandi námsumhverfis á Netinu, hlutverki þess og notkun. Sjálfur hef ég fjölmargar spurningar sem fróðlegt væri að fá svör við:

Kostnaður

• Hvað er KHÍ að greiða í leyfisgjöld fyrir WebCT í dag og hversu há verða leyfisgjöldin við endurnýjun leyfisins á næsta ári?
• Hvernig er samsetning leyfisgjaldanna? Er greitt fyrir einstaka námskeið í kerfinu eða fjölda notenda?
• Hver er kostnaður KHÍ við hýsingu kerfisins og þjónustu sem henni tengist?

Notkun og viðmót

• Hvernig er notkun kennara á WebCT háttað? Er réttlætanlegt að greiða háar fjárupphæðir í leyfisgjöld fyrir hugbúnaðarlausn sem ekki er nýtt nema að takmörkuðu leyti? Hversu stórt hlutfall kennara innan KHÍ nýtir WebCT til annars en miðlunar á efni, tölvupóstsamskipta og einfaldra umræðna, þ.e. þátta sem auðveldlega má leysa með litlum tilkostnaði án sérhæfðrar hugbúnaðarlausnar eins og WebCT. Uglan hentar t.a.m. ágætlega til þessara verka.
• WebCT er ekki til í íslenskri þýðingu. Er ekki sjálfsagt að netbundið námsumhverfi íslenskra háskóla sé á íslensku?
• Hversu ánægðir eru nemendur KHÍ með WebCT og notkun þess? Hefur það verið kannað? Vitum við hvaða væntingar nemendur hafa til netbundins námsumhverfis og hvernig KHÍ er að koma til móts við þær væntingar?
• Hversu ánægðir eru kennarar KHÍ með WebCT? Vitum við hvaða væntingar kennarar skólans hafa til netbundins námsumhverfis og hvernig skólinn er að koma til móts við þær væntingar?
• Liggur ákveðin kennslufræði á bak við notkun WebCT við KHÍ? Hver er hún og hvernig stutt við hana?

Þróun og framsækni

• Eins og þekkt er þá keypti Blackboard fyrirtækið WebCT og nokkuð ljóst að fyrirtækið mun ekki bjóða upp á tvær sjálfstæðar lausnir
• sem keppa hvor við aðra á sama markaðinum þegar til lengri tíma er litið. Er vitað hvaða áhrif samruni Blackboard og WebCT mun hafa á WebCT námsumhverfið? Má vænta grundvallarbreytinga á hugbúnaðinum? Hafa notendur eitthvað um það að segja?
• Hvaða möguleika boðar WebCT hvað varðar þróun í hagnýtingu upplýsingatækninnar í námi og kennslu? Hver er kostnaðurinn við kaup á viðbótareiningum í kerfið, s.s. stafrænum námsmöppum (ePortfolio)? Er það ekki hlutverk Kennaraháskólans að vera í fararbroddi á þessum vettvangi? Getur skólinn sinnt því hlutverki ef dýrkeyptar hugbúnaðarlausnir standa í veginum? Er æskilegt að búa við lausn eða lausnir sem takmarka framþróun á kennsluháttum innan Kennaraháskólans?
• Hvað gerist við sameiningu Kennaraháskólans og Háskóla Íslands? Mun sameinaður skóli nýta WebCT eða Moodle eða jafnvel hvoruga lausnina? Háskóli Íslands nýtir ekki WebCT en hefur nýlega innleitt Moodle. Hvaða hlutverki mun Uglan gegna í framtíðarskipan tölvustudds náms sameinaðs háskóla? Hvað með íslenskar lausnir, þ.e. MySchool og Námskjáinn?

Staðlar og aðgengi

• Hversu aðgengilegt er WebCT nemendum með sértækar þarfir, s.s. sjónskertum eða blindum nemendum? Hefur það verið kannað eða stendur til að kanna aðgengikosti WebCT í ljósi sívaxandi umræðu um mikilvægi staðla og aðgengi allra að upplýsingasamfélaginu?
• Núverandi WebCT útgáfa KHÍ styður ekki við Firefox vefskoðarann, er þetta merki um ósamhæfni við alþjóðlega staðla í vefsmíðum?

Opinn hugbúnaður eða séreignahugbúnaður

• Hefur þeirri spurningu verið velt upp innan Kennaraháskólans hvaða hlutverki opinn hugbúnaður eigi að gegna í skólastarfi? Er opinn hugbúnaður valkostur innan KHÍ þegar ákvarðanir um hugbúnaðarkaup eru annars vegar?

Það er sannfæring mín að sú endurskoðun og uppbygging sem á sér stað innan KHÍ og væntanleg sameining skólans við Háskóla Íslands gefi stjórnendum og starfsmönnum öllum einstakt tækifæri til þess að horfa á opinn og gagnrýnan hátt á hlutverk og notkun upplýsingatækninnar í námi og kennslu við skólann. Það tækifæri verður að grípa. Háskóli Íslands hefur, eins og þekkt er orðið, sett sér það háleita markmið að verða einn af 100 bestu háskólum í heimi. Innan skammst, þ.e. með sameiningu skólanna, mun það einnig verða markmið KHÍ ekki rétt? Kannski við ættum að skoða hvernig þeir háskólar sem nú skipa þann lista eru að nýta tæknina? Hvaða sess skipar hún í þeirra starfi?