- Að skylt verði að námsgögn sem notuð eru í grunn- og framhaldsskólum séu einnig tiltæk í því horfi sem hentar leshömluðum nemendum þannig að öllum nemendum verði tryggt aðgengi að námsgögnum við hæfi. (bls. 26)
Ég get ekki skilið þetta öðruvísi en sem ábendingu eða tilmæla til Námsgagnastofnunar og annarra útgefenda námsefnis að gefa efni sitt út á stafrænu sniði samhliða hefðbundnu bókaformi.
- Að nemendum grunn- og framhaldsskóla verði tryggt gott aðgengi að upplýsingatækni, þ.m.t. vél- og hugbúnaði sem sniðinn er að þörfum nemenda með leshömlun, t.d. íslenskum talgervli. Jafnframt þarf nemendum og kennurum að standa til boða fræðsla og þjálfun um notkun þeirra. Efla þarf skólabókasöfn þannig að þau geti boðið slíka þjónustu. (bls. 26)
Þetta er mjög góð ábending og í þessu sambandi væri mjög fróðlegt að kanna tækjabúnað framhaldsskólanna með tilliti til nemenda með leshömlun. Það væri t.a.m. mjög fróðlegt að vita hversu margir skólar bjóða nemendum sínum upp á aðgengi að tölvu með talgervli. Fræðsla til kennara og bókasafnsfræðinga á þessum vettvangi er einnig mjög mikilvæg.
- Að menntamálaráðherra veiti þróunarstyrki til að þróa og staðfæra hugbúnað fyrir nemendur með leshömlun. (bls. 26)
Að sjálfsögðu er það algjört lykilatriði að opinberir aðilar komi að þessum málaflokki enda markaður fyrir sérhæfðan hugbúnað fyrir nemendur með leshömlun ekki nógu stór til þess að hann standi undir umfangsmikilli nýsköpun eða þýðingarvinnu hér á landi. Á hinn bóginn er til mikið úrval af vönduðum hugbúnaði sem áhugavert væri að kanna með tilliti til þýðinga. Ég legg til að stofnað verði teymi til þess hæfðra aðila að skoða þau mál betur.
- Að eitt af hlutverkum þekkingar- og fræðaseturs um leshömlun verði að halda úti vefsíðu með fræðsluefni fyrir foreldra og nemendur. (bls. 32)
- Nemendur með dyslexíu eru lengi að lesa það sem kennari skrifar á töflu, lengi að skrifa og ruglast þegar þeir þurfa að líta upp og niður. Þeir geta heldur ekki einbeitt sér að því að bæði skrifa og hlusta á kennara. Oft geta nemendur síðan ekki lesið það sem þeir skrifuðu í tímum. Margir hafa oft gott minni á talað orð. (bls. 49)
Hér getur upplýsingatæknin komið að góðum notum. Kennarar geta hæglega hljóðritað kennslustundir og gert aðgengilegar á stafrænu sniði, t.d. innan netbundinna námsumhverfa. Kennarar geta nýtt hugarkort og hugbúnað eins og Mindmanager, Freemind eða Mindmeister til að koma hugmyndum sínum og kennslu á framfæri á myndrænni og skiljanlegri hátt. Slíkt efni má einnig gera aðgengilegt nemendum á námsumhverfum eða opnum vefjum eftir að tíma er lokið. Þetta er kostur sem því miður hefur allt of lítið verið skoðaður með tilliti til þessa ákveðna nemendahóps. Þar að auki kemur svona vinnulag öllum nemendum til góða.
- Það er einnig tímafrekt að vinna úr umsóknum um sérþarfir á lokaprófi, senda óskir til kennara, gæta þess að hver nemandi fái það sem hann hefur óskað eftir og samþykkt hefur verið svo og að allir fái lengri próftíma sem hafa rétt á því. Á haustprófum 2006 voru 203 próftakar Fjölbrautaskólans við Ármúla með sérþarfir og kennarar lásu 39 mismunandi próf inn á tölvu (en skólinn nýtir forrit sem fylgir microsoft office). Það var 81 próftaki sem fékk próf lesin á tölvu, 114 fengu stærra letur, 59 fengu spurningar á pappír í mismunandi litum, 31 próftaki tók próf á tölvu og 7 sinnum þurfti próftaki af hafa ritara í prófi. Kennslustjóri og stuðningskennari sáu um að hver fékk sitt með aðstoð netstjóra. Fartölvur sem notaðar eru í kennslu voru nýttar í prófunum. Það segir sig sjálft að það er mikil vinna að halda utan um slíkan fjölda sérþarfa í prófum. (bls. 54)
Það er sérlega áhugavert að fylgjast með því góða starfi sem verið er að vinna í Fjölbrautaskólanum við Ármúla. Ég vek í því sambandi athygli á mikilvægi þess að skólar deili þekkingu sinni og reynslu sín á milli. Hér gæti komið til umræðuvettvangur á Netinu eða póstlisti fyrir kennara sem starfa á þessum vettvangi eða hafa sérstakan áhuga á málaflokknum.
