Það hefur löngum þótt frekar augljós sannleikur og vart þess virði að ræða mikið, að tölvu- og upplýsingatæknin hafi í gegnum tíðina haft neikvæð áhrif á “eðlilega” tengslamyndun og félagslega hegðun fólks. Netið og farsímar hafa t.a.m. verið taldir ein meginástæða hnignunar hefðbundinna félagsstarfa, s.s. sjálfboðaliðastarfa, klúbba- eða jafnvel safnaðarstarfa. Þá hafa rök verið færð fyrir því þau tengsl sem nútímatæknin myndar séu hlutfallslega veik og landfræðilega dreifð miðað við hin sterku staðbundnu tengslanet einstaklinga. Í þessu sambandi er fróðlegt að lesa grein Miller McPherson og Lynn Smith-Lovin, Social Isolation in America: Changes in Core Discussion Networks over Two Decades (pdf skjal).
Í rannsókninni Personal Networks and Community Survey kemur hins vegar í ljós að bandarískur almenningur er ekki alveg eins einangraður og margar fyrri kannanir hafa sýnt. Fjöldi einstaklinga sem er sannarlega einangraður virðist lítið hafa breyst á síðustu 30 árum og mjög fáir eiga engan að til að ræða við mikilvæg, persónleg málefni. Hitt er þó ekki dregið í efa að bandaríkjamenn eiga almennt færri að þegar kemur að persónulegum hlutum. Ég geri ráð fyrir að heimfæra megi þessa þróun yfir á almenning í öðrum löndum. Ástæðan fyrir þessu er hins vegar óljós og efast skýrsluhöfundar mjög um að upplýsingatæknin eigi þar hlut að máli.
Niðurstöður Personal Networks and Community Survey benda til þess að nútíma samskiptatækni hafi jákvæð áhrif einnig á staðbundin tengslanet. Þeir sem nota farsíma og Netið hvað mest standa vel að vígi hvað hefðbundin tengslanet varðar þrátt fyrir að vísbendingar hafi fundist þess eðlis að notkun á félagslegum tengslanetum eins og t.d. Facebook gæti í einhverjum tilfellum komið í stað þátttöku í staðbundnara hópastarfi. Nútíma samskiptatækni er því samkvæmt þessu alls ekki ávísun á einangrun heldur gefur hún fólki kost á meiri, fjölbreyttari og dreifðari umræðu og hópastarfi og eykur ef eitthvað lífsgæði þess.
Ég tel það eitt af fjölmörgum hlutverkum nútíma skóla að leiðbeina nemendum um örugga tölvunotkun og upplýsa um þær hættur sem að sjálfsögðu geta leynst á Netinu. Það á við jafnt um grunn- og framhaldsskóla. En ég er ansi hræddur um að það nám komi aldrei til með að eiga sér stað í skólum þar sem lokað er miskunnarlaust á alla slíka samskiptamöguleika hvaða nafni sem þeir nefnast. Er MSN virkilega vandamálið? Eða Facebook? Hvað með Leikjanet.is? vandamálið? Er ekki deginum ljósara að þegar lokað er fyrir eina afþreyinguna þá kemur bara önnur í hennar stað? Og hvar á þá að draga mörkin? Hver á að draga mörkin.
