Því næst er ein af þremur bifreiðum notandands valin af tækjastikunni neðst á skjánum og dregin á götuna og smellt á GO hnappinn. Ekur þá bifreiðin af stað og öll tréin og húsin og götuljósin og skreytingarnar gefa frá sér hljóð um leið og ekið er framhjá þeim. Hvern einstaka hlut sem liggur við götuna  má smella á og stilla nákvæmlega hvaða tón hann gefur frá sér og hversu lengi. Það er krefjandi þolinmæðisvinna, en á þennan hátt má skapa skemmtileg tónverk.

Það er auðvitað ekki fyrir hvern sem er að setja saman popplag með öllu tilheyrandi í Isle of Tune, en sumir geta það og allir hafa gaman af því að reyna. Tónaeyjan hentar vel í starfi með leikskólabörnum og börnum á yngsta stigi grunnskólan.s

Innskráðir notendur geta vistað gröf og útreikninga á eigin svæði (e. my graphs) og deilt með öðrum. Smelltu hér til að sjá hvernig hægt er að vista gröf og senda á aðra notendur. Þetta er einfaldlega frábær kostur í skólaumhverfinu. Gröf má einnig vista sem myndir á png sniðinu.

Þegar þetta er skrifað virkar Desmos Internet Explorer 9+, Chrome, Firefox 4+ og Safari 3+. Ég prufaði hugbúnaðinn í Chrome og iPad og það gekk eins og í sögu. Ég prufaði Desmos einnig á iPhone en það gekk ekki.

Solar System Scope er eins og kjörið í kennslu. Þegar forritið er opnað í vefskoðara birtist sólkerfið í öllu sínu veldi og hægt er að ferðast fram og til baka um sólina og reikistjörnurnar átta með músina eina að vopni. Forritið er einnig einfalt í notkun og það er bæði fróðlegt og gaman að sýsla með sólkerfið á myndrænan og auðskiljanlegan hátt.

Hægt er að skoða einstaka reikistjörnu í návígi og mæla fjarlægðir á milli stjarna með þar til gerðuverkfæri. Hægt er að skoða sólkerfið með sólina sem miðpunkt (heliocentric) eða jörðina (geocentric). Þar að auki er hægt að kalla fram stjörnumerkin.
Solar System Scope býr einnig yfir flóknari eiginleikum og t.d. er hægt að skoða afstöðu himintunglanna á ákveðnum tíma. Þar að auki er hægt að setja allt kerfið af stað og horfa á kerfið á hreyfingu.

Solar System Scope keyrir á Flash í gegnum hefðbundinn vefskoðara og krefst engrar sérstakrar uppsetningar nema hvað flash verður auðvitað að vera uppsett á viðkomandi vefskoðara.

Þegar Soluto hefur verið sett upp lætur það lítið fara fyrir sér, en fylgist þeim mun betur með öllu því sem fram fer í tölvu notandans, þ.e. hvað keyrslu varðar. Soluto greinir t.a.m. ræsingarferli tölvunnar í hvert skipti sem kveikt er á henni og gefur mikilvægar upplýsingar um hvernig hægt er að flýta fyrir ræsingu. Þessar upplýsingar setur Soluto fram á mjög aðgengilegan hátt þannig að flestir tölvunotendur ættu að geta hagnýtt sér þær.

Soluto safnar einnig upplýsingum um aðra þætti innan tölvunnar, s.s. sem hvaða vefskoðarar eru uppsettir og hvaða viðbætur þeir innihalda. Viðbótunum skipar Soluto í þrjá flokka, viðbætur sem óhætt er að gera óvirkar, viðbætur sem hugsanlega mætti gera óvirkar og óvirkar viðbætur. Loks er hægt að kalla fram upplýsingar um hverja viðbót fyrir sig og fá ráðleggingar og upplýsingar um hvað aðrir notendur gerðu. Það er síðan þitt að ákveða hvað gera skal, þ.e. skal viðbótin standa eins og hún er eða er hún ef til vill óþörf.

Til viðbótar við allt þetta getur Soluto komið að góðu gagni þegar eitthvað fer alvarlega úrskeiðis í tölvunni, þ.e. þegar hún krassar eins og sagt er. Hér má t.d. sjá að Soluto er enn að afla sér upplýsinga um vélina mína, en þykist þó vita að í það minnsta Adobe Reader hafi orsakað hrun.

Til þess að læra meira um hvað Adobe Reader hefur gert tölvunni minni smelli ég á borðann og birtist þá skjámyndin hér að neðan sem hefur að geyma ítarlegri upplýsingar um viðkomandi hugbúnað og vandamál honum tengd.

Það er greinilegt að Adobe Reader X er reglulegur hrunvaldur í tölvunni minni, en því miður er engin lausn í sjónmáli hjá Soluto, enn sem komið er allavega. Soluto safnar upplýsingum um vandamál notenda í miðlægan grunn sem nefndur er PC Genome. Í mínu tilfelli fannst ekkert sambærilegt vandamál í PC Genome grunninum en ósjaldan er reyndin sú að fleiri en einn notandi glímir við sama vandamálið. Þegar svo ber við getur Genome miðlað mér af reynslu annarra.

Eins og sjá má er Soluto handhægur hugbúnaður og ekki sakar að hann er ókeypis (Smelltu hér og notaðu “lifehackersentme” sem Access Code), í því minnsta enn sem komið er. Það sem mér finnst hins vegar sniðugast við Soluto er að ég get tekið að mér að fylgjast og lagfæra aðrar tölvur á sama hátt og mína eigin. Það geri ég í gegnum vefinn, eftir að hafa sent skilaboð til viðkomandi tölvunotanda með upplýsingum um hvernig hann getur sótt og sett upp Soluto hugbúnaðinn. Ég get  haldið utan um allt að fjórar tölvur ásamt minni eigin.

Ég er ennþá að prufukeyra Soluto þannig að það er ekki vði hæfi ekki að nota of hástemmd lýsingarorð. Byrjunin lofar hins vegar góðu.

Það er lítið mál að notast við ljósmyndir, myndbrot eða kort. Engin þörf er á HTML þekkingu en kunnáttusamir notendur geta engu að síður fengið aðgang að HTMl og CSS kóða vefsins og leikið sér með hann að vild. Yfir 70 sniðmát eru í boði auk þess sem hægt er að setja saman sniðmát frá grunni.

Ókeypis hýsing og engar auglýsingar

Weebly hýsir vefinn endurgjaldslaust án nokkurra takmarka hvað varðar stærð eða bandvíddarnotkun. Engar auglýsingar eru birtar á vefnum.

Eigið lén eða lén í boði Weebly

Notendur sem eiga sitt eigið lén geta nýtt það samhliða Weebly án nokkurs aukakostnaðar.

Myndasöfn, skoðanakannanir og skilaboð

Einfalt er að setja upp myndasöfn og í boði er tenging við Polldaddy kannanir. Hægt er að setja upp form fyrir skilaboð á mjög einfaldan hátt.

Niðurstaða

Ég mæli með því að kennarar sem hafa áhuga á því að láta nemendur vinna verkefni á vefnum kynni sér Weebly. Það er auðvelt að læra á kerfið og það býður upp á flest það sem einfaldir nemendavefir þurfa á að halda. Ef ætlunin er að gefa nemendum kost á að skila verkefnum sem vef þá er Weebly kjörið.

Ég veit hins vegar ekki hvort ég myndi mæla með Weebly sem verkfæri til að nota fyrir það sem kalla mætti alvöru vefi, s.s. vefi fyrirtækja, stærri verkefna eða stofnana. Ekki láta ykkur dreyma um að skipta út skólavefnum fyrir Weebly.

Weebly er í grunninn ókeypis þjónusta og gallinn við slíkar þjónustur er helstur sá að maður getur aldrei verið öruggur um sitt. Ég get ekki lofað ykkur að Weebly bjóði upp á ókeypis þjónustu án auglýsinga á sama tíma að ári.

Líkt og margar sambærilegar þjónustur er einnig hægt að kaupa aukinn aðgang sem m.a. opnar fyrir fleiri og öflugri verkfæri. Notendur Weebly hafa skiptar skoðanir á þeim kosti og ég hef tekið eftir því að mikið er kvartað undan lélegri notendaþjónustu. Weebly er hugsanlega að verða fórnarlamb eigin vinsælda. En fyrir einfalda nemendavefi þá er Weebly góður kostur.

Hins vegar kemur eitt og annað athyglivert í ljós þegar íslensku niðurstöðurnar eru bornar saman við þær erlendu. Einungis tvær lausnir eru sameiginlegar á top tíu listunum, þ.e. YouTube og Moodle. Sú Microsoft lausn sem nær hæstum hæðum í könnun Jane Hart fyrir árið 2011 er Powerpoint og hún nær einungis 19 sæti. Microsoft Word situr í sæti 42 á lista Jane Hart og var í 60 sæti fyrir ári síðan. Top tíu listi Jane Hart einkennist af ókeypis lausnum, einungis einn opinn hugbúnaður nær á lista yfir 10 efstu verkfærin og er það WordPress.

Listi Jane Hart yfir 100 mest notuðu stafrænu verkfæri í skólastarfi er um margt ólíkur þeim íslenska. Þar trjónir t.d Twitter á toppnum, verkfæri sem kemst ekki á blað hér á landi. Mig grunar reyndar að hluta ástæðunnar megi finna í ólíkum svarendahópum en háskólakennarar tóku t.a.m. nær engan þátt í könnun 3f. Hitt er samt líklegt að Twitter er einfaldlega lítið nýttur í íslensku skólastarfi.

Annað sem vekur sérstaka athygli þegar erlendi listinn er skoðaður og það er fjöldi ókeypis lausna sem raðar sér í efstu sætin. Google er greinilega vinsælla en Microsoft; meira að segja Google+ kemst á blað (efsta nýja lausnin).

Ég mæli eindregið með því að skólafólk kynnir sér bæði íslensku könnunina og könnun Jane Hart. Það er mjög forvitnilegt að fylgjast með því hvaða verkfæri kennarar nota í vinnunni og ég efast ekki um að þið sjáið eitthvað sem mun vekja forvitni ykkar. Ég læt niðurstöður íslensku könnunarinnar fylgja með.

Hægt er að skrá fjölbreyttar upplýsingar á hvert atriði/verkþátt og halda utan um framvinduna. Einnig er hægt að gera ákveðna notendur, einn eða fleiri, ábyrga fyrir einstaka verkþáttum. Trello hentar þannig einstaklega vel til verkefnastjórnunar í smáum og meðalstórum teymum þar sem skipulag og samvinna er mikilvæg. Hægt er að hengja skjöl við einstaka verkþætti.

Einn helsti kosturinn við Trello er hvað það er einfalt í notkun. Umhverfið er mjög myndrænt og gagnvirkt og allar uppfærslur eru í rauntíma. Innleiðing á verkfærinu Trello sem slíku ætti því að vera nokkuð þægileg, en hafa verður í huga að Trello er einungis tæki sem styður við ákveðna hugmyndafræði og ákveðið verklag í verkefnastjórnun, s.s. Kanban. Og innleiðingin á því er annað mál og meira.

Enn sem komið er má nýta Trello endurgjaldslaust. Ekki er alveg á hreinu hvaða fyrirkomulag eða verðlag verður á þjónustunni í framtíðinni.

Trellu er einnig til sem tól fyrir iPhone, iPod touch og iPad.

Officetimeline er ný, ókeypis viðbót við Powerpoint 2007 og 2010 sem einfaldar mjög smíði á tímalínum. Við uppsetningu verður til nýr borði í Office sem nefnist Office Timeline og inniheldur hann ýmis verkfæri til að búa til og sýsla með tímalínur.

Tímalínur eru settar saman með einföldum álfi (e. wizard) þar sem skráðar eru dagsetningar og aðrar upplýsingar sem máli skipta. Hér fyrir neðan má sjá hvernig ég set upp tímalínu sem inniheldur upplýsingar um forseta Íslands.

Þegar upplýsingar hafa verið skráðar í álfinn býr hann til tímalínu sem síðan er hægt að vinna með og breyta á hvaða hátt sem er. Þannig er hægt að að skipta um tegund af tímalínu, en fjórar tegundir eru tiltækar, eða nota teikniverkfærin í Powerpoint til að útlitsmóta tímalínuna að vild.

Officetimeline er mjög skemmtileg viðbót við Powerpoint og sérlega hentug í skólastarfi. Eins og áður segir er hún ókeypis en hægt að skrá sig fyrir aðgangi, sem einfaldar t.d. uppfærslur.

Í flokknum Open Source CMS þar sem þátt tóku lausnir sem ekki hafa unnið til verðlauna í keppninni áður varð CMS Made Simple hlutskarpast. Sú lausn er allrar athygli verð og einnig SilverStripe, kerfið sem lenti í öðru sæti. Allar ofangreindar lausnir eru skrifaðar í PHP forritunarmálinu sem virðist nánast allsráðandi þegar fjallað er um vefumsjónarkerfi sem gefin eru út samkvæmt opnum höfundarleyfum.

Til gamans má geta að um þessar mundir vinn ég að nýjum vef fyrir Fjölbrautaskólann í Breiðholti sem knúinn verður af WordPress vefumsjónarkerfinu. Nýr vefur 3F sem er á lokastigum er einnig knúinn af WordPress. Háskóli Íslands nýtir WordPress fyrir hluta sinna vefja og vefur Listaháskóla Íslands keyrir á WordPress. Ég hef fundið fyrir auknum vinsældum WordPress hér á landi og spái því að skólavefjum og kennurum sem nýta kerfið muni fjölga.

Frekari upplýsingar um Packt verðlaunahafa má finna á vef Packt útgáfunnar.

Það vekur athgli að vinsælasta verkfærið á listanum, annað árið í röð er Twitter. Það væri forvitnilegt að vita hvernig þetta fagfólk sem þátt tók í könnuninni nýtir Twitter í kennslu eða námi. Það er einnig fróðlegt að Google á þrjú verkfæri á top 10 og fimm ef við teljum top 15. Fyrsta varan frá Microsoft á listanum er Powerpoint í 21 sæti og lækkar um 8 sæti á milli ára.

Moodle námsstjórnunarkerfið er í 10 sæti en Blackboard kemur nýtt inn í það 68. Nýjar lausnir eru nokkrar á listanum í ár, eða 18 að tölu. Wallwisher klífur þeirra hæst í 26 sætið. Er nokkur að nota það hér? Dropbox hækkar sig mest á listanum á milli ára, þ.e. af þeim verkfærum sem ekki koma ný inn. Vinsældir Dropbox koma mér lítið á óvart og enda hef ég orðið var við mikla notkun þess meðal íslenskra kennara.

Listinn í heild sinni má sjá hér. Nú þegar er hægt að aðstoða Jane við að velja verkfæri á 2011 listann.

Allt er þetta mjög í takt við nútíma hugbúnaðargerð þar sem reynt er eftir megni að efla samspil hefðbundins hugbúnaðar og netsins. Í þessu sambandi má geta þess að Boardmaker Share er nýtt nafn á AdaptedLearning.com vefnum sem er tilraun Mayer Johnson til að stofna félagslegt tengslanet í kringum Boardmaker. Ég er ekki frá því að sú tilraun hafi heppnast ágætlega.

Notendaviðmótið

Óhætt er að segja að notendaviðmót Boardmaker hafi lítið breyst í tímans rás og fyrir löngu orðið tímabært að gera þar bragarbót á. Boardmaker hefur hins vegar alltaf verið mjög einfalt í notkun og það hefur reyndar verið einn af helstu styrkleikum þess. Galdurinn er því að búa til nútímalet viðmót sem er jafn þægilegt í notkun og hefðbundna Boardmaker. Notendaviðmótið í Boardmaker Studio er ólíkt því sem sést hefur í öðrum Boardmaker útgáfum og sannarlega framför. Það er t.a.m. orðið miklu auðveldara að vinna með fleiri en eina síðu í sama Boardmaker skjalinu. Á hinn bóginn er eitt og annað sem truflar mig í þessu nýja viðmóti. Kannski á ég bara eftir að venjast því betur.

Boardmarker studio boðar stefnubreytingu hjá Mayer Johnson. Í fyrsta lagi er greinilega meiri áhersla á gagnvirka þætti Boardmaker en áður. Í hinni nýju útgáfu er orðin allt að því fullkomin samþætting á hinu hefðbundna Boardmaker sem ætíð var notað til að setja saman prentefni og hinu gagnvirka Boardmaker sem nýtist til að gera verkefni sem leyst eru í tölvu. Í öðru lagi er eftir megni reynt að efla samfélag Boardmaker notenda og nýta framlög þeirra öllum til hagsbóta.

Á ég að uppfæra?

Það er náttúrulega stóra spurningin. Er Boardmaker Studio þess virði að uppfæra úr eldri útgáfum? Mín skoðun er sú að það er algjör óþarfi að eltast við þessa nýju útgáfu nema viðkomandi hafa sérstakan áhuga á hinum gagnvirku eiginleikum í Boardmaker. Fyrir alla þá sem nota Boardmaker til að setja saman hefðbundnar töflur þá sé ég takmarkaðan virðisauka í hinni nýju útgáfu. Hún er auðvitað betri og margir nýir eiginleikar flýta fyrir efnisvinnslu. En það er fátt sem kallar á uppfærslu á svo dýrkeyptum hugbúnaði. Hitt er annað mál að ef þú lesandi góður ætlar þér að fjárfesta í Boardmaker þá er sjálfsagt að kaupa hina nýju útgáfu.

Hægt er að sækja 30 daga prufuútgáfu af Boardmaker Studio á vef Mayer Johnson.

Það væri gaman að heyra frá kennurum sem láta reyna á þennan hugbúnað í skólastarfi. Einnig er ég forvitinn að heyra um fleiri sýndarhljóðfæri á Netinu.

Kompozer er vitaskuld langt því frá sömu eiginleikum gæddur og hinn dýrkeypti Dreamweaver frá Adobe. Vitaskuld segi ég vegna þess að Adobe hefur yfir að ráða her vel launaðra forritara sem leggja að sjálfsögðu metnað sinn og fagmennsku í að þróa þennan besta vefsmið sem völ er á. Sem er að sjálfsögðu hið besta mál og ekkert út á það að setja.

Hitt er annað mál að Kompozer hentar afskaplega vel til þeirra smáverka sem ég áður leysti með Dreamweaver. Ég mæli því hiklaust með Komposer þrátt fyrir að forritið sé enn sem komið er einungis í útgáfu 0.8. Það getur einungis batnað.

Kompozer er til fyrir bæði Linux og Windows stýrikerfin á hinum ýmsu tungumálum (ekki íslensku því miður). Það er kjörið í skólastarfi.

Microsoft Mouse Mischief tengist PowerPoint 2007 og 2010 og gerir kennurum (og auðvitað öllum öðrum notendum) kleift að fella inn í einstaka glærur ákveðna gagnvirkar þætti, s.s. spurningar, einfaldar kannanir og stórsniðugt teikniverkfæri. Kennari og nemendur geta svo notað þessi verkfæri og allt annað sem Powerpoint hefur uppá að bjóða með allt að 25 samtengdum músum eins og áður segir. Þetta hljómar kannski dálítið undarlega, en sjón er sögu ríkari.

Ég prufaði að setja upp þennan hugbúnað hjá mér og hafði tvær mýs tengdar við tölvuna. Annars vegar mús sem ég tengdi með venjulegri USB snúru og hins vegar þráðlausa mús sem ég nota að jafnaði. Ég ræsti síðan Powerpoint og smellti á nýjan flipa þar sem á stóð Multiple Mouse og veitir aðgang að sérstökum verkfærum sem tengjast Microsoft Mouse Mischief. Það tók mig svo ekki nema nokkrar mínútur að átta mig á því hvernig þetta virkar og búa til einfalt verkefni. Að því loknu sótti ég tilbúið verkefni á vef Microsoft til að fá frekari hugmyndir og sjá hvað hægt er að gera með þessari viðbót. Ég sé þann galla helstan á forritinu að svo virðist sem ég geti ekki breytt skilaboðum frá kerfinu. Ég vil endilega að upplýsingar sem birtast á skjánum um rétt svör og hver svaraði spurningu fyrst rétt séu á íslensku. Við fyrstu sýni virðist það ekki mögulegt, enn sem komið er allavega.

Microsoft Mouse Mischief er hannað til að nota í kennslu og ég er viss um að það á eftir að koma að góðum notum hér á landi sem annarsstaðar. Ég er samt ekkert endilega viss um að ég vilji tengja 25 mýs við tölvuna í kennslustofunni hjá mér. Það gæti orðið ansi þröngt á þingi á skjánum og ruglingslegt (ekki það að ég væri alveg til í að prófa það). En í smærri hópum er ég sannfærður um að þessi nýjung geti opnað nýja vídd í notkun á Powerpoint í kennslu. Ekki veitir af.

Ég er ekki síst spenntur fyrir möguleikum þessarar stórsniðugu viðbótar í leikskólum eða sérkennslu. Í sérkennslu fatlaðra sé ég fyrir mér allskonar spennandi möguleika sem ég get ekki beðið að prufa með nemendum mínum um leið og kennsla hefst á ný næsta haust.

Microsoft Mouse Mischief má sækja endurgjaldslaust á vef Microsoft þar sem einnig eru aðgengileg myndskeið sem sýna forritið í notkun og sýnishorn af kennsluefni.

Nokkur orð um Google Apps

Google Apps samanstendur af nokkrum samtengdum lausnum. Tölvupósti (gmail), ritvinnslu, töflureikni, framsetningarforriti, dagatali og umhverfi til vefsmíða (Google sites). Sérstök útgáfa af Google Apps stendur menntastofnunum til boða án endurgjalds og án auglýsinga. Það er því ekki erfitt að sjá hvert aðdráttaraflið er fyrir fjársveltar íslenskar menntastofnanir.

Hitt er annað mál að netlægar lausnir standa fæstar hefðbundnum hugbúnaði á sporði enn sem komið er. Í það minnsta hvað eiginleika varðar. Notendaviðmót ritvinnslunnar í Google Apps er t.a.m. miklu mun fátæklegra en það sem Microsoft Word skartar og það verða því töluverð viðbrigði fyrir kennara sem vanist hefur Office 2007 svítunni að færa sig yfir í Google Apps. Vert er að geta þess að Microsoft ætlar sér einnig stóra hluti á netinu með netlægri útgáfu af Office pakkanum.

Eins og sjá má er töluverður munur á notendaviðmóti ritvinnslunnar í Google Docs og Microsoft Word

Það má vel færa ágæt rök fyrir því að einföld ritvinnsla eins og fyrirfinnst í Google Apps safninu henti ágætlega í námi á grunnskólastigi. Stór hluti eiginleika Office vöndulsins er lítt til þess fallinn að nýta í skólastarfi. Forritarar Google hafa þar að auki verið duglegir að uppfæra Google hugbúnaðinn og með hverri nýrri útgáfu færast forritin nær hefðbundnum samnefnurum sínum.

Í þessu sambandi verður einnig að taka með í reikninginn þá eiginleika Google Apps sem Microsoft á hvað erfiðast að keppa við, nefnilega samvinnukostina. Google Apps svítan er magnað samvinnuverkfæri og það hefur mikið vægi í nútíma skólastarfi. Gleymum því heldur ekki að Google Apps nýtist nemendum einnig utan skóla svo lengi sem til stðar er tölva og nettenging. Miðað við skýrslur hagstofunnar af tölvueign og netaðgangi íslenskra heimila ætti það ekki að vera stórt vandamál. Það er væntanlega kostur á þessum síðustu og verstu tímum.

Opinn hugbúnaður eða netlægar lausnir?

Ég velti því fyrir mér hvor leiðin henti betur skólum þar sem ákveðið hefur verið að segja upp samningi við Microsoft, opinn hugbúnaður eða skýið? Ég er persónulega sannfærður um að framtíðin liggi í skýinu en svo má velta því fyrir sér hvar og hvenær netlægur hugbúnaður eins og Google Apps kemur að gagni. Það væri fróðlegt að heyra af fleiri skólum sem hafa tekið Google Apps í notkun hér á landi.