Það væri gaman að heyra frá kennurum sem láta reyna á þennan hugbúnað í skólastarfi. Einnig er ég forvitinn að heyra um fleiri sýndarhljóðfæri á Netinu.

Noteflight inniheldur nótnaritil sem er í senn öflugur og einfaldur í notkun og hentar vel fyrir jafnt byrjendur sem lengra komna. Meðfylgjandi myndskeið sýnir hversu einfalt er að skrá nótur í nótnaritli Noteflight.

Notendur Noteflight geta ákveðið að hafa eigin tónsmíðar alveg útaf fyrir sig eða þeir geta deilt þeim með öðrum notendum. Nú þegar er til á vef Noteflight mikið safn nótna sem hægt er að sækja, hlusta á og ekki síst læra af. Tónsmíðum er einnig hægt að varpa (e. embed) yfir á aðra vefi líkt og ég hef gert hér fyrir neðan.

Ég hef sérstakan áhuga á því að heyra viðbrögð tónlistarkennara við þessum hugbúnaði. Ég veit að hann er ekki eini sinnar tegundar en sá eini sem er fullkomlega netlægur að því ég best veit. Er einhver kannski að nota Noteflight í kennslu nú þegar?

Þegar þetta er skrifað er ég að hlusta á Alexander Blu sem gæti sómt sér í hvaða tónlistarspilara sem er. Eða hvað finnst þér?

Jamendo var hrint af stokkunum árið 2003 og er líklegast einn stærsti og vinsælasti vefur sinnar tegundar. Samkvæmt tölum sem þar eru gefnar upp á fær vefurinn yfir 2.4 milljónir heimsókna mánuð hvern og sækja notendur allt að 500.000 skrár daglega.

Ég hvet kennara til þess að kynna sér vel vandaða vefi eins og Jamendo og brýna fyrir nemendum mikilvægi þess að virða höfundarrétt þegar þeir nota tónlist eða myndefni í verkefnavinnu. Jamendo er bara einn vettvangur af mörgum þar sem hægt er að sækja tónlist sem heimilt er að nota endurgjaldslaust í skólastarfi. Það skal tekið fram að tónlist sem sótt er á Jamendo má einnig nota við efni sem gefið er út í ágóðaskyni (e. commercial use). Í slíkum tilfellum verður að greiða fyrir efnið samkvæmt viðkomandi leyfisskilmálum.

Þessi færsla er skrifuð í tilefni af 7 ára afmæli Creative Commons.

Í myndinni er m.a. rætt við tónlistarmanninn Brian Joseph Burton sem betur er þekktur undir nafninu Danger Mouse og varð frægur að endemum árið 2004 fyrir sköpunarverkið The Gray Album sem var fersk og kolólögleg samsuða af hvíta albúmi Bítlanna og Svarta albúmi rapparans Jay-Z. The Gray album var ekki ætlað til sölu eða hefðbundinnar dreifingar í tónlistarverslunum en rataði á Netið og náði þar ótrúlegum vinsældum. Hvorki Bítlarnir né Jay-Z græddu eyri á uppátækinu og Brian Burton mátti þakka fyrir að sleppa við kostnaðarsama lögsókn fyrir uppátækið. Á endanum varð þó framtakið til að vekja eftirminnilega athygli á honum sem hæfileikaríkum tónlistamanni og leiddi til þess að hann fékk öllu löglegri tækifæri á þeim vettvangi. Árið 2005 var hann útnefndur til Grammy verðlauna fyrir þátt sinn í Gorillaz plötunni Demon Days. Þrátt fyrir tilraunir Sony og EMI útgáfurisanna og rétthafa tónlistar Bítlanna til að stöðva dreifingu The Gray album á Netinu er enn hægt að sækja þetta óumdeilda meistaraverk (líklegast besta plata sem aldrei hefur verið gefin út) án mikillar fyrirhafnar.

Techno Brega fær einnig verðskuldað svigrúm í myndinni en þar er á ferðinni sjóðheit brasilísk tónlistarstefna sem endurspeglar vel hvað felst í því að rífa, blanda og brenna tónlist. Techno Brega er blanda af hefðbundnu vestrænu vinsældarpoppi, fjörugri og seiðandi salsatónlist eða sterkum danstakti sem spiluð er á vinsælum útidansleikjum og seld ódýrt.

Sá er hins vegar gallinn á gjöf Njarðar að tónlistarsköpun eins og Techno Brega, er fullkomlega ólögleg samkvæmt laganna bókstaf. Að mati þeirra sem stunda þessa iðju er hins vegar erfitt ef ekki ómögulegt að hlýða lagaboðunum. Í fyrsta lagi yrði kostnaðurinn svo óheyrilegur að hann myndi útliloka alla sköpun og í öðru lagi er nánast óhugsandi fyrir einstaka listamenn að hafa uppi á öllu leyfishöfum tónlistarinnar sem blandað er saman og vinna með á þennan hátt. Lagaumhverfið vinnur því markvisst og mjög ákveðið gegn skapandi notkun tónlistar og kvikmynda að mati þeirra sem þessa iðju stunda. Í heimildarmyndinni er reyndar fullyrt að breytingar á bandarískum höfundarréttarlögum síðustu 12 ár hafi fyrst og fremst orðið til þess að vernda mjög afmarkaða hagsmuni tónlistarrisa á borð við fyrrnefnd fyrirtæki Sony og EMI eða Disney og aðra sem framleiða og markaðssetja kvikmyndir og efni í sjónvarp.

Kvikmyndaiðnaðurinn hefur ekki farið varhluta af þeim breytingum sem eru að verða á sköpun og dreifningu afþreyingarefnis í dag. Í myndinni er að finna sérstaklega áhugaverða umfjöllun um kvikmyndagerð í Nígeríu sem samkvæmt heimildum höfunda er sú umfangsmesta í heiminum í dag. Nígeríumenn, þeir sem rætt er við í myndinni, telja sig frumkvöðla í stafrænni kvikmyndagerð og langt á undan kollegum sínum í Hollywood. Það er einkar athygliverð yfirlýsing og sérstaklega í ljósi þess að í Nígeríu finnast engin höfundarréttarlög.

Þegar við horfum á heimildarmynd á við “Good copy – Bad copy” er ágætt að hafa það í huga að lög um höfundarrét voru ekki sett til þess að hindra fólk í að nota eða njóta verk listamanna – heldur nota þau á löglegan hátt. Ég get alveg tekið undir þá skoðun að listamenn þurfi á höfundarrétti að halda, en hann verður líka að vera innan skynsamlegra marka okkur öllum til hagsbóta. Hér er upplýst umræða afar mikilvæg en því miður hefur mjög skort á þá umræðu hér á landi sem og víða erlendis.

Þegar þetta er skrifað er danska ríkissjónvarpið eitt um að hafa keypt sýningarrétt á heimildarmyndinni “Good Copy – Bad copy”. Ég er sannfærður um að hún er gott innlegg í umræðu um höfundarrétt og menningu og væri vel ef Ríkissjónvarpið eða Stöð 2 sæju sér fært að þýða hana og sýna hér á landi. Eitt er víst að ekki veitir af upplýstri umræðu um þessi mál sem einskorðast ekki við þröngan hagsmunaramma risavaxinna, fjölþjóðlegra tónlistardreifenda.

Bad Copy Good Copy er gefin út með opnu leyfi og aðgengileg öllum sem áhuga hafa á Google Videos vefnum.

Sköpunarferli Machinima er um margt ólíkt því sem kvikmyndagerðarmenn eiga að venjast í dag, ungir sem aldnir. Machinima krefst ekki dýrkeyptra upptökutækja og ljósabúnaðar eða hæfileika á sviði hefðbundinnar myndsköpunar þeirrar sem nauðsynleg er til teiknimyndagerðar. Allt sem til þarf er þokkalega öflug tölva, hugbúnaður, óbundið ímyndunarafl og vilji og geta til þess að skapa teiknimynd innan afmarkaðs sýndarheims tölvuleikja. Líklegast læt ég þetta hljóma aðeins of einfalt. Og þegar nánar er skoðað kemur í ljós að machinima og hefðbundin kvikmyndagerð eiga margt sameiginlegt, s.s. þegar kemur að handritsgerð, hljóðvinnslu og fleiru.

Í upphafi...
Samkvæmt Wikipedia alfræðiritinu má rekja upphaf machinima allt til áttunda áratugar síðustu aldar og upphafs þess níunda þegar tíðkaðist að setja saman og birta sýnishorn úr væntanlegum og nýútkomnum leikjum. Væntanlega í auglýsingaskyni svipað og þekkist í dag. Fyrstu Machinima teiknimyndirnar komu fyrir sjónir netverja árið 1997 en sjálft hugtakið varð til ári seinna. Með tilkomu sífellt öflugri vélbúnaðar og þar af leiðandi öflugri leikja, sem eins og leikir almennt, nýta sér tækninýjungar samtímans til hins ítrasta hefur machinima fleygt mikið fram. Vinsælir tölvueikir eins og hinn byltingarkenndi Quake er meðal þeirra sem hvað mestu áhrif hafa haft á þessa tegund kvikmyndagerðar. Í dag er vinsælt að notast við leiki á við Unreal, Sims 2, Halo 2 og Battlefield 1942 svo einungis sé stiklað á stóru því ekkert er óhugsandi þegar machinima er annars vegar. Víst er að úrval leikja er mikið og sífellt bætast við vandaðri og öflugri leikir sem að sama skapi boða enn fleiri möguleika fyrir þá sem fá útrás fyrir sköpunargleðina með samsetningu machinima.

Höfundar machinima notfæra sér þrívíddarvélar (game engine) nútíma tölvuleikja, persónur, umhverfi og hluti og færa í hvert það samhengi sem þeir óska. Tónlist og tali er bætt við þannig að úr verður sjálfstætt, heillandi listform.

Takmarkalaus viðfangsefni
Machinima er forvitnilegur afkimi nútíma listsköpunar sem vakið hefur nokkra athygli og var m.a. umfjöllunarefni á síðustu Sundance kvikmyndahátíð auk þess að eiga sér samanstað á eigin hátíðum. Viðfangsefni machinima eru takmarkalaus og eins og í allri list þá skiptast þar á skin og skúrir. Eðli listformsins vegna má segja höfunda að einhverju leiti fanga þeirra þrívíddarheima sem unnið er innan en það hefur þó ekki hindrað þá í að takast á við hin fjölbreyttustu viðfangsefni, klassísk jafnt sem nútímaleg. Hér á eftir verða nokkur dæmi tekin.

Ný listform sækja gjarnan stef og yrkisefni í fastmótaða miðla og svo er það einnig með machinima sem hefur verið notað til að endurskapa þekkt augnablik kvikmyndasögunnar. Hér fyrir neðan má sjá nokkur skemmtileg dæmi um slíkt:

A few Good G-men		Machinima Beauty
Vafalítið þekktasta atriðið úr kvikmyndinni A Few Good Men		American Beauty fyrstu 3 mínúturnar

Machinima leikstjórar skorast heldur ekki undan stafrænum sviðsetningum á vel þekktum bókmenntaverkum og má í því sambandi nefna klassísk verk höfunda eins og Dickens og Bram Stoker. Hinn síðarnefndi er örugglega þekktastur fyrir hrollvekjuna um Drakúla greifa. Þá eru ævintýrin að sjálfsögðu endalausd sagnabrunnur þegar machinima er annars vegar og hafa ýmsir orðið til að nýta sér það.

Visiting Scrooge		Draculas Guest
Ný útgáfa af þekktri jólasögu Dickens.		Smásaga segja sumir…
Happy Ever After		Litla hafmeyjan
Sims 2 útgáfan af Þyrnirós		Ævintýrin eru tímalaus

Machinima hefur tekið á sig gervi eða ætti maður kannski frekar að segja útgáfuform hefðbundinna sjónvarpsþátta og má í því sambandi benda á Red vs Blue sem notið hafa ómældra vinsæla á óravíddum Netsins. Þegar þetta er ritað hafa yfir 77 Red vs Blue þættir litið dagsins ljós.

Tónlistarmyndbönd eru sérstakur kapituli þegar kemur að machinima og úrval þeirra mikið. Hér á eftir má og heyra sjá hvernig Space Oddity með David Bowie hljómar undir myndskeiðum sem unnin eru úr Sims 2 tölvuleiknum. Nú eða Blaze of Glory, lagið sem Bon Jovi samdi fyrir Young Guns kvikmyndina á sínum tíma. Í þetta skiptið sem undirspil við hinn kraftmikla World of Warcraft. Hér er svo sannarlega af nógu af taka. Algengast er að machinima höfundar leiki sér að því að setja saman tónlistarmyndbönd við tónlist án nokkurrar aðkomu flytjendanna sjálfra, en þó þekkist að tónlistarmenn eða aðilar á þeirra vegum óska eftir að tónlistarmyndand við lag sé gert í Machinima. Þannig er t.d. háttar með Suffer Well myndbandið með Depeche Mode og það er meira að segja til sungið á Simlish, sem er sérstakt tungumál einungis til staðar innan Sims leikjaheimsins. Eins og gefur að skilja eru þessi myndbönd misjöfn mjög að gæðum. Mörg eru frekar illa saman sett og lítið í þau spunnið, önnur eru alveg ágæt að gæðum og eitt og eitt eru svo góð að þau jafnast fyllilega á hefðbundin tónlistarmyndbönd. Tökum nokkur dæmi.

I’m Still Seeing Breen		Suffer Well
Skaterboy		Freeze frame
Move over darling		Someone watching over me
Speed of Sound		Concrete Angel
Must have been love		Skemmtilegt Star Wars lag

Ég læt þetta nægja í bili í þessari umfjöllun minni um machinima. Ég mun fjalla meira um þetta nýstárlega listform á næstunni og þá m.a. tengja það við skólastarf, en machinima býður upp á einstaklega spennandi möguleika þegar kemur að því að blanda saman tölvuleikjum, listsköpun og skapandi þrautalausnum í skólastarfi. Að lokum minni ég á að hægt er að gerast áskrifandi að þessu bloggi með því að smella hér.